NAMEN EN NUMMERS

‘Een tijdelijk monument voor een oneindig verlies’

Namen en Nummers (2012-2017)

Op 4 mei herdenkt Namen en Nummers de weggevoerde Joden uit de Oosterparkbuurt. Het Kastanjeplein is een bijzonder ingerichte herdenkingsplek waar iedereen op rituele wijze een joods slachtoffer stap voor stap symbolisch thuis kan brengen. Want ze horen bij ons en onze pijnlijke geschiedenis! 

Video van Lucas van Royen

In Namen en Nummers spelen de verbeelding en het ritueel een belangrijke rol. Overdag beginnen de herdenkers bij het Tijdkantoor waar ze een besluit nemen om de rituele tijd in te stappen, ze verbinden zich aan een naam uit het namenarchief, maken een persoonlijk naambordje en leggen dat uiteindelijk op het juiste adres in de grote plattegrond van de buurt. Dit stratenmonument groeit elk jaar met veel liefde en tranen. Het is een tijdelijk monument voor een oneindig verlies dat ’s avonds het middelpunt is voor de herdenking. Tot 2016 lieten vijf koren om 20 uur abrupt een oorverdovende stilte van twee minuten vallen. In 2016 deelde stadsdeelbestuurder Daphne Meijer na de twee minuten stilte haar beleving van het ritueel dat ze overdag heeft doorlopen. In 2017 is er de nieuwe avondvoorstelling Na Nu, waarin buurtbewoners verhalen vertellen over de joodse buurtbewoners van weleer. In 2020 hopen we alle alle slachtoffers van dat stukje Oosterparkbuurt symbolisch thuisgebracht te hebben.

Adviescommissie THE ART OF IMPACT over Namen en Nummers
‘Rituelen kunnen de pijn van verlies en dood helpen een plaats te geven. Dit project probeert de getallen aan slachtoffers van de holocaust weer terug te brengen tot wat het is: een optelsom van unieke mensen, met hun eigen verhaal. Deze poging om getallen te ‘re-humaniseren’ is ook nodig in onze tijd van ‘getallen’ aan vluchtelingen. Een spannend project, professioneel uitgevoerd, maar diep verklonken in de omgeving waar het moet worden uitgevoerd.’

  • Job Cohen, voorzitter Amsterdams 4 en 5 mei Comité: een indrukwekkende campagne: de namen van de joodse slachtoffers gaan niet teloor.
  • Gerdi Verbeet, voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei: Door een doordachte opeenvolging van ervaringen en handelingen word je teruggezet in de tijd dat deze ramp zich voltrok. Ik koos Esther van der Wiek-Montezios om terug te brengen naar haar huis in de 2e Oosterparkstraat 89 1 hoog. Ik heb met aandacht het met krijt getekende spoor terug gevolgd. Bij aankomst heb ik beloofd om de naam van Esther van der Wiek-Montezinos te adopteren en toe te voegen aan het Holocaust Namenmonument.

Deelnemers: ‘Ik heb onlangs een intens mentaal proces afgerond. Op 4 april j.l. heb ik voor het eerst tegen mezelf gezegd “Ik besta. Het is heerlijk dat ik besta”. Daarmee heb ik gedeald met een diepe levenslange overtuiging “Ik had nooit geboren mogen worden.”  Ik kies nu voor het leven. Dit ritueel was voor mij reinigend. Dank je wel.’ 

‘De herdenking op het Kastanjeplein maakte grote indruk op mij en mijn gezin. Ik had lange tijd niet zoiets indrukwekkends meegemaakt. Mijn opa – Joods bankier, vluchteling – uit Berlijn woonde tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Michelangelostraat met vrouw en drie dochters; mijn moeder – de middelste van de drie – is helaas alweer drie jaar geleden overleden. Maar zij was bij mij tijdens deze prachtige en plechtige gebeurtenis. Het samenzijn van de mensen op het Kastanjeplein was vredig en hoopgevend. Het heeft mij veel moed gegeven in deze complexe tijd…’

Meer informatie: www.namenennummers.eu

Credits: 2012 – 2017. Financiering Amsterdams Fonds voor de Kunst, The Art of Impact, VSBfonds, Fonds voor Oost, crowdfunding Voor je Buurt (80 donateurs), gemeente Amsterdam (4 en 5 mei, Kunst en Cultuur, Burgerschap en diversiteit), Amsterdams 4 en 5 mei Comité. Concept en artistieke leiding Ida van der Lee. Zangperformance o.l.v. Nicoline Snaas met zangkoren: Angels o.l.v. Tatiana Lina, Din Jin o.l.v. Marjan Linnenbank, Op Reis o.l.v. Jetta Starreveld, Vocal Group Bant o.l.v. Ronald Becker,  Tell Mama o.l.v Nicoline Snaas, Women’s Company o.l.v. Marjan Politiek, Hebrew Groove o.l.v. Noam Vazana, Gaia and Friends en Ellacapella o.l.v. Astrid Louwers, dans Mati Elias, Viool Anti von Klewitz en Sander Hoving, bas Sven Schuster. Linnaeuskoor. Kunstenaars Thérèse van de Berg, Liesje van den Berk, Carla Budding, Klaartje Dullemond, Esther Eij, Saar Frieling, Belle van Heerikhuizen, Lieke van Hoogenhuyze, Ingrid de Groot, Simone de Groot, Isa ten Haeff,  Carla Hoekenga, Cathelijn van Goor, Pavel van Houten, Arletta Kaper, Wendela Kloosterman, Itie Langeland, Saskia Laurant, Mechtild Prins, Joanne Swaan, Petra Veenstra. Moving Arts Projects met Diane Elshout, Janine Toussaint, Noud Verhave, Mattie van de Worm. Vrijwilligers Tim van AltenMahwash Aziz, Esther van Bavel, Anne Berk, Eleonoor van Beusekom, Lies Bierenbroodspot, Pierre de Boer, Saskia Boot, Francis Borst, Arja Broere, Jose Dekker, Claudia van Dijk, Wout van Dishoeck, Caecilia van der Drift, Nini van Driel, Peter Düker, Hans Elsinga, Judith Ensel, Farhad Fahali, Meike Genee, Mirjam Gerritsen, Timo Gilhuis, Ieke Ginjaar, Jeltje Gordon-Lennox, Hella de Groot, Jack en Alice de Groot, Jo Haen, Liz Hathway, Chelly Hartog, Marjolijn Heijnen, Aad Hekker, Emily Ijzerman, Marian Iping, Ellen Kaptijn, Marella Karpe, Eyad Khamis, Marijke Kienstra, Anja Koning, Margreet Kooistra, Magdalena Koopmans, Wendela Kloosterman, Heather Kurzbauer, Yael Kurzbauer, Tonny van der Lee,  Bernadette van der Louw, Hanneke van der Louw, Anita Manshanden, Simone Manuputty, Daphne Meijer, Dido Mirck, Gerdi Nauta, Ko Oelslager, Carolien van Oenen, Elly Overman, Ellen Ros, Bert Runhaar, Rita Rutten, Sivan Schuurmans, Harmen Snel, Marike Soeterik, Hedwig Speulman, Sylvia Steenis, Liesbeth Stoute, Jose Taekema, Hatice Tumer, Reiny van Twillert, Martin Verbeet, Bertine Verloop, Mayke Vullings, Corine Weerman, Bill Wei, Liesbeth Weinans, Kirsten de Wit. Anderen Kees Lamper (website), Max Linsen en Marja Sonneveld (photographie), Mayra Paula (stagiaire), Marlene Rooseman (p.r. en tekst), Lucas van Royen (film), Arnold Weel (grafische ontwerp), Ko Schuurman (productie), Robin Verkeek (techniek), Kees van Zelst. In samenwerking met ABG Parochie, Amsterdams 4 en 5 mei Comité, Amsterdams Archief, Cultuur Ondernemen, Geheugen van Oost, gemeente Amsterdam Stadsdeel Oost, Grafisch Werkcentrum Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam /BOOT, Joods Historisch Museum, Live Oost Festival – de Rode Loper, Nationaal Comité 4 en 5 mei, Oorlog in mijn Buurt, Rode Loper op School,  stichting Allerzielen Alom, vereniging Assadaaka, stichting Stadshout, woonzorgcentrum Kastanjehof, Basisscholen: Barbaraschool, De Kaap, De Kleine Kapitein. St Lidwinaschool, Linnaeusschool.